کشتی‌ها باید از مسیرهای جدید تنگه هرمز تردد کنند؛ مدیریت تنگه هرمز بر عهده کشورهای ساحلی است. این مدیریت و ترتیبات مدیریت آینده که در یادداشت تفاهم اسلام‌آباد نیز به آن اشاره شده، به این معناست که تنگه هرمز به وضعیت سابق بازنمی‌گردد.

به گزارش صنعت‌صنف، معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزیر امور خارجه در ارتباط زنده تلفنی با بخش خبری ساعت 21 سیما با بیان اینکه سیاست‌های ایران به‌صورت مشخص درباره تنگه هرمز اعلام شده است، افزود: «این سیاست‌ها در متن یادداشت تفاهم اسلام‌آباد منعکس شده است. در تنگه هرمز باید به حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی این تنگه احترام گذاشته شود و این بدان معناست که ایران در آنجا حق اعمال حاکمیت دارد».

کاظم غریب‌آبادی ادامه داد: «مدیریت تنگه هرمز بر عهده کشورهای ساحلی است. این مدیریت و ترتیبات مدیریت آینده که در یادداشت تفاهم اسلام‌آباد نیز به آن اشاره شده، به این معناست که تنگه هرمز به وضعیت سابق بازنمی‌گردد چراکه پیش از این اساساً اداره مشخصی برای آن وجود نداشت و ترتیباتی برای مدیریت آن تعریف نشده بود.

غریب‌آبادی اعلام کرد: اکنون بسیار مصمم هستیم که درباره ترتیبات اداره تنگه هرمز با عمان به تفاهم برسیم. طبیعتاً عمان نیز یکی دیگر از کشورهای ساحلی است. امروز در عمان به مقامات این کشور گفتم که اولویت ما این است که حتماً این ترتیبات را با عمان، به‌عنوان دیگر کشور ساحلی، نهایی کنیم. البته اگر به هر دلیلی عمان علاقه‌ای به این کار نداشته باشد، جمهوری اسلامی ایران این مسیر را پیش خواهد برد، اما من آمادگی را در طرف عمانی مشاهده کردم.

وی افزود: امروز وزیر امور خارجه عمان نیز مواضعی در این زمینه داشت و به این موضوعات اشاره کرد. عمان نیز علاقه‌مند است در این ترتیبات سهیم باشد. در قبال خدماتی که ارائه می‌شود، هزینه‌هایی دریافت خواهد شد. درباره این موضوع گفت‌وگو کردیم و در این زمینه اشتراک‌نظر داریم. تصمیم گرفتیم کمیته‌های فنی میان دو کشور تشکیل شود و کارشناسان از هشت روز آینده گفت‌وگوهای تخصصی خود را آغاز کنند تا درباره این ترتیبات گفت‌وگو، متن لازم را آماده و درباره مسیرهای عبور و مرور مذاکرات فنی انجام دهند.

معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزیر امور خارجه درباره مسیرهای عبور و مرور در تنگه هرمز نیز گفت: آنچه درباره مسیرهای عبور و مرور میان ایران و عمان مورد تفاهم قرار گرفته و نزد سازمان بین‌المللی دریانوردی به ثبت رسیده، مربوط به شش دهه قبل است. امروز به طرف عمانی اعلام کردیم که این مسیرها باید حتماً تغییر کند و دلایل خود را نیز ارائه دادیم. تصمیم گرفتیم درباره تغییر مسیرها، گفت‌وگوهای خود را در چارچوب تیم‌های فنی آغاز کنیم.

غریب‌آبادی درباره موضوع مین‌زدایی در تنگه هرمز نیز توضیح داد: بر اساس بند 5 یادداشت تفاهم اسلام‌آباد، مین‌زدایی صرفاً بر عهده ایران است. در جریان مذاکرات مربوط به این یادداشت تفاهم، آمریکایی‌ها اصرار داشتند که بخشی از فرآیند مین‌زدایی باشند، اما ما قاطعانه با این موضوع مخالفت کردیم و به همین دلیل نام ایران در بند 5 به‌عنوان مسئول مین‌زدایی بیان شده است. رئیس‌جمهور فرانسه نیز امروز موضعی در این زمینه داشت و ما بار دیگر موضع خود را به‌صورت شفاف اعلام کردیم که به هیچ کشوری اجازه نخواهیم داد در فرآیند مین‌زدایی در تنگه هرمز دخالت کند.

وی گفت: حتی در مرحله کنونی نیز به دوستان عمانی اعلام کردم که اگر قصد دارند در سمت خود عملیات مین‌زدایی انجام دهند، به ما اطلاع دهند تا در این زمینه کمک کنیم زیرا مسئولیت این موضوع با ایران است. درباره مسیرهای موازی نیز با مقامات عمانی گفت‌وگوهایی داشتیم. در این مرحله موقت، طبق بند 5 یادداشت تفاهم اسلام‌آباد، ایران باید مسیرهای عبور و مرور را تعیین کند و نمی‌توانیم مسیر دیگری را بپذیریم. هدف ما فراهم کردن شرایط عبور ایمن است؛ بنابراین اگر شناورها از مسیرهای دیگر عبور کنند، هم با آن مخالفت خواهیم کرد و هم تلاش می‌کنیم از آن جلوگیری کنیم. در صورت بروز هرگونه حادثه برای شناورها، مسئولیت آن بر عهده خود آن‌ها خواهد بود.

معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزیر امور خارجه ادامه داد: به گفت‌وگوها و رایزنی‌ها ادامه می‌دهیم و اصول خود را به‌صورت شفاف به آمریکا اعلام کرده‌ایم. آمریکایی‌ها طی چند روز گذشته این پیام را درک کرده‌اند که اگر بخواهند با ایجاد مسیرهای موازی، روند و مفاد بند 5 یادداشت تفاهم اسلام‌آباد را نقض کنند، جمهوری اسلامی ایران از ابزارهای خود برای پاسخ به این نقض استفاده خواهد کرد.

در همین حال کاظم غریب‌آبادی در شبکه ایکس از سفر خود به عمان خبر داد و نوشت: «در سفر به مسقط، نخستین نشست کمیته مشترک هرمز با عبدالعزیز الهنایی، وزیر مشاور در امور خارجه عمان برگزار شد.

در این دیدار ضمن مرور مسائل جاری در رابطه با تنگه، درباره مدیریت آینده تنگه در چارچوب بند پنج یادداشت تفاهم اسلام‌آباد و حقوق حاکمیتی دولت‌های ساحلی تبادل نظر کردیم».

بنابر این گزارش، سلطنت عمان و جمهوری اسلامی ایران دوم تیرماه و در پی سفر محمدباقر قالیباف، رئیس هیئت مذاکراتی ایران و سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه به مسقط، در بیانیه‌ای ضمن تاکید بر اینکه تمامی ترتیبات مربوط به تنگه هرمز باید به‌طور کامل حاکمیت و حقوق دو کشور ساحلی را محترم بشمارد، توافق کردند گفت‌و‌گو‌های خود درباره این موضوع را از طریق تشکیل یک کمیته مشترک میان دو وزارت امور خارجه ادامه دهند تا درباره نحوه اداره آینده کشتیرانی در تنگه هرمز، خدمات مرتبطی که در این زمینه ارائه خواهد شد و همچنین هزینه‌های مربوط به این خدمات، مطابق با استاندارد‌های بین‌المللی، به تفاهم برسند.