تجهیزات تخلیه و بارگیری بنادر پیر است؛ استفاده از فناوری‌های نوین، هوش مصنوعی و ظرفیت‌های فناورانه برای جمع‌آوری، دریافت، دسته‌بندی و تحلیل اطلاعات باید به یکی از محورهای اصلی تحول در بنادر تبدیل شود.

به گزارش صنعت‌صنف، معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی در مراسم گرامیداشت روز جهانی دریانوردی، با قدردانی از تلاش دریانوردان، کارکنان بنادر، فعالان بخش خصوصی و همه دست‌اندرکاران صنعت دریایی کشور، اظهار داشت: دریانوردان پهلوانان گمنام اقتصاد دریا هستند که با دانش، تخصص، مسئولیت‌پذیری، ایثار و شجاعت، یکی از مهم‌ترین شریان‌های اقتصادی کشور را فعال نگه داشته‌اند و در شرایط کنونی نیز اجازه نداده‌اند حمل‌ونقل دریایی با وقفه مواجه شود.

محمد شکیبی‌نسب با اشاره به نقش راهبردی حمل‌ونقل دریایی در تجارت خارجی کشور افزود: بیش از ۹۰ درصد تجارت خارجی ایران از نظر وزنی و بیش از ۸۰ درصد از نظر ارزشی از طریق حمل‌ونقل دریایی انجام می‌شود و به همین دلیل، استمرار فعالیت این بخش نقشی تعیین‌کننده در پایداری اقتصاد کشور دارد.

وی ادامه داد: در جریان جنگ تحمیلی اخیر، بنادر کشور با وجود حملات صورت‌گرفته، فعالیت خود را متوقف نکردند و در مواردی حتی حداکثر دو ساعت پس از حمله، چرخه عملیات تخلیه و بارگیری دوباره آغاز شد.

مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی با اشاره به تخلیه و بارگیری بیش از ۷۳ میلیون تن کالا در این دوره گفت: حدود ۱۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تن از این میزان، کالاهای اساسی بوده است که در طول این مدت از کشتی‌ها تخلیه شده و بخش قابل توجهی از نیازهای اساسی کشور از طریق همین ظرفیت تأمین شده است.

شکیبی‌نسب این عملکرد را حاصل همدلی و همراهی سازمان بنادر، مدیران بنادر، بخش خصوصی و همه فعالان صنعت دریایی و بندری دانست و تأکید کرد: اگر این همدلی، همکاری و همسویی وجود نداشت، تحقق چنین عملکردی در شرایط دشوار امکان‌پذیر نبود.

وی با اشاره به شعار سال سازمان جهانی دریانوردی با عنوان «از سیاست‌گذاری تا اجرا؛ ارتقای تعالی دریایی» اظهار کرد: انتخاب این شعار برای سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ نشان‌دهنده اهمیت کاهش فاصله میان سیاست‌گذاری و اجرای سیاست‌هاست.

معاون وزیر راه و شهرسازی افزود: در همه فعالیت‌های دریایی، چه در حوزه‌های سخت‌افزاری و چه نرم‌افزاری، ابتدا باید چالش‌ها و نواقص شناسایی و آسیب‌شناسی شود، سپس هدف‌گذاری، اولویت‌بندی و برنامه‌ریزی برای اجرای اقدامات انجام گیرد.

وی تصریح کرد: در صنعت دریایی کشور از کشتی‌سازی و آموزش گرفته تا عملیات دریایی، جداسازی و پهلودهی کشتی‌ها و تخلیه و بارگیری کالا، امکان بهبود فرآیندها وجود دارد و ارتقای عملکرد در نهایت باید به افزایش ایمنی و امنیت دریانوردی منجر شود.

شکیبی‌نسب ایمنی را یکی از اولویت‌های اصلی سازمان بنادر و دریانوردی عنوان کرد و گفت: ایمنی خط قرمز تیم مدیریتی سازمان است و در نهایت، اجرای سیاست‌های دریایی و ارتقای فرآیندها باید به ارتقای ایمنی و امنیت دریانوردی منتهی شود.

وی همچنین نوسازی ناوگان، توسعه زیرساخت‌ها، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و استفاده از فناوری‌های نوین را از اولویت‌های آینده سازمان برشمرد.

ضرورت نوسازی ناوگان و تجهیزات بندری

مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی با اشاره به ظرفیت ۵۸۰۰ کیلومتری نوار ساحلی کشور اظهار کرد: برای استفاده مؤثر از ظرفیت‌های دریایی و تبدیل دریا به پیشران توسعه و قدرت اقتصادی کشور، نوسازی ناوگان دریایی و تجهیزات بندری یک ضرورت است.

شکیبی‌نسب افزود: میانگین سن ناوگان دریایی در دریای خزر بیش از ۳۵ سال و میانگین عمر تجهیزات تخلیه و بارگیری بنادر بیش از ۲۹ سال است بنابراین باید با یک برنامه جدی و شتاب‌یافته، روند نوسازی ناوگان و تجهیزات را دنبال کنیم.

وی بر نقش محوری بخش خصوصی در این مسیر تأکید کرد و گفت: بدون مشارکت و همراهی بخش خصوصی، توفیق در توسعه صنعت دریایی حاصل نخواهد شد و باید از ظرفیت سرمایه‌گذاران برای توسعه ناوگان خدماتی، ناوگان حمل‌ونقل و تجهیزات بندری استفاده کرد.

شکیبی‌نسب با بیان اینکه بندر امروز دیگر صرفاً محلی برای تخلیه و بارگیری نیست، گفت: بنادر باید به مراکز لجستیکی، صنعتی، تجاری و خدماتی متناسب با شرایط روز دنیا تبدیل شوند.

وی افزود: در برنامه هفتم توسعه نیز برای ایفای نقش بنادر کشور در سطح نسل سوم هدف‌گذاری شده و بنادر شهید رجایی، امام خمینی(ره) و امیرآباد باید تا پایان برنامه هفتم در جایگاه بنادر نسل سوم ایفای نقش کنند.

مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی تأکید کرد: هدف سازمان این است که کالا با سرعت، ایمنی و هزینه کمتر جابه‌جا شود، سرمایه‌گذار بخش خصوصی با اطمینان بیشتری در بنادر سرمایه‌گذاری کند و بنادر ایران نقش پررنگ‌تری در زنجیره‌های تأمین منطقه‌ای و بین‌المللی داشته باشند.

هوشمندسازی، مسیر اجتناب‌ناپذیر آینده بنادر

شکیبی‌نسب، هوشمندسازی را از ضرورت‌های تحول در بنادر دانست و گفت: باید مدت زمان حضور کشتی در بندر و فرآیندهای مرتبط با آن به شکل جدی کاهش یابد و این امر از طریق استفاده از سامانه‌ها، مدیریت یکپارچه فعالیت‌ها و فرآیندها و توسعه خدمات الکترونیکی امکان‌پذیر است.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در زمینه یکپارچه‌سازی سامانه‌های بندری و دریایی افزود: سازمان بنادر در این حوزه حرکت خوبی را آغاز کرده، اما همچنان نیازمند یکپارچگی بیشتر سامانه‌ها در ارائه خدمات و تبادل اطلاعات هستیم و باید از فرآیندهای سنتی فاصله بگیریم.